Przetrwalnik // Spore

Krystyna Jędrzejewska-Szmek, Paulina Mirowska, 2023

< ENG at the bottom >

instalacja: obiekt (stal węglowa, suszone rośliny z trzciny, miskanta i turzyc, olejek eteryczny z jagód jałowca, tkanina bawełniana barwiona skórkami cebuli, lniana lina), 100 × 110 × 200 cm;

kolaż: zbiór prac (stal węglowa, siatka ocynkowana, owoce trzciny, pałki i pałki klapiastej, nasiona m.in. orzecha wodnego, dębu, łopianu, łopianu zwyczajnego, łuski kwiatowe wiązu, filc, sznurek lniany), wymiary zmienne.

Konstrukcja instalacji powstała we współpracy z rzemieślnikami Kowale Losu w Warszawie.

Forma wykonana ze stali i roślin stanowi ideę schronienia w czasach pełnych konfliktów i kryzysów, zarówno globalnych, jak i osobistych. Schronienie w obliczu zagrożenia, przytłoczenia, nadmiernej stymulacji, ataku strachu przed niepewną przyszłością. Artyści zadają pytania o możliwości regeneracji i ulgi w przyspieszonym, ztechnologizowanym, umierającym świecie. Praca nad projektem „Survivor” ma dla nich również wymiar osobisty, ponieważ dla każdego z nich jest to czas zmagania się z własnymi problemami – śmiercią rodzica i wypaleniem aktywistycznym.

Wnętrze obiektu wyłożono suszonymi roślinami zebranymi z miejskich nieużytków i przedmieść. Uzupełnieniem jest kolaż przedstawiający proces twórczy i badawczy. Jest to refleksja nad materialnością nasion, łącząca miękkość wnętrza, w którym znajduje się delikatny zarodek, z twardością łupiny, która chroni go przed światem zewnętrznym i pomaga przetrwać okres niekorzystnych warunków zewnętrznych. Badając rośliny i przyglądając się im, artyści poznają inne modele funkcjonowania w teraźniejszości, z lekkim „przechyleniem w stronę przyszłości”*.

* Zob. J. Erbel, Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze, Kraków 2022.

Projekt „Przeprzelnik” czerpie inspirację ze zjawiska nasion jako wczesnej formy roślinnej, niejako zatrzymanej w czasie. Wątek botaniczny zestawiono tu z fragmentem książki „Lęk” autorstwa Antoniego Kępińskiego – polskiego psychiatry i filozofa – który porusza temat świadomości przyszłości, czyli budzącej niepokój nieznanej przyszłości:

[...] aby żyć, musimy nieustannie dążyć ku nieznanej przyszłości i przekształcać ją w znaną przeszłość. To przekształcanie nieznanego w znane, przyszłości w przeszłość, wymaga wysiłku i odwagi. Nie zawsze jest to możliwe dla ludzi. Czasami sam jest zbyt słaby, a czasami sytuacja jest zbyt trudna. Wtedy boi się przyszłości, chce wrócić do przeszłości [...] lub przynajmniej zatrzymać się w teraźniejszości, ale jest to niemożliwe, ponieważ życie polega na posuwaniu się w przyszłość, nie można się zatrzymać nawet na chwilę**.

** A. Kępiński, „Lęk”, Warszawa 1977, s. 14.

//

installation: object (carbon steel, dried plants from reed, miscanthus and sedges, essential oil from juniper berries, cotton fabric dyed with onion peels, linen rope), 100 × 110 × 200 cm;

collage: a collection of works (carbon steel, galvanized mesh, fruits of reed, cattail and lobed cattail, seeds of, among others, water caltrop, oak, teasel, burdock, elm flower scales, felt, linen string), dimensions variable.

The structure of the facility was created in cooperation with craftsmen from the Kowale Losu studio in Warsaw.

The form made of steel and plants is the idea of ​​shelter in times full of conflicts and crises, both global and personal. A refuge in a state of threat, overwhelm, overstimulation, an attack of fear of an uncertain future. The artists ask questions about the possibilities of regeneration and relief in an accelerated, technological, dying world. Working on Survivor also has a personal dimension for them, because for each of them it is a time of facing their own problems - the death of a parent and activist burnout.

The facility was lined with dried plants collected from urban wastelands and outskirts. It is complemented by a collage presenting the artistic and research process. It is a reflection on the materiality of the seed, combining the softness of the interior, which houses the delicate embryo, with the hardness of the shell, which protects it from the outside world and helps it survive the period of unfavorable external conditions. By examining plants and looking at them, the artists learn other models of functioning in the present, with a slight "tilt towards the future"*.

* See: J. Erbel, Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze, Kraków 2022.

The Przeprzelnik project draws inspiration from the phenomenon of a seed as a young plant form, somehow frozen in time. The botanical thread is juxtaposed here with a fragment of the book Lęk by Antoni Kępiński - a Polish psychiatrist and philosopher - which talks about the awareness of the future time, i.e. the anxiety-provoking unknown:

[...] to live, we must constantly strive towards an unknown future and transform it into a known past. This transformation of the unknown into the known, the future into the past, requires effort and courage. It's not always possible for people to do it. Sometimes he is too weak himself, and sometimes the situation is too difficult. Then he is afraid of the future, he wants to go back into the past [...] or at least stop in the present, but this is impossible, because life is about expansion into the future, you cannot stop even for a moment**.

** A. Kępiński, Lęk, Warszawa 1977, p.14.